Articles Comments

Kolekcja Przyrodnicza Pracowni Dydaktyki » Inne » Batrachus grunniens – ryba wyjątkowa

Batrachus grunniens – ryba wyjątkowa

Wygląd dość niezwykły, charakterystyczny i nie podobny do większości popularnych ryb akwariowych. Obcojęzyczne nazwy gatunku nawiązują do wizualnego podobieństwa do płazów (ang. ‘Frogfish’, niem. ‘Froschfisch’). Pokrój ciała przypomina niektóre sumowate lub skorpenokształtne.

SYSTEMATYKA GATUNKU:
Gromada: Actinopterygii (promieniopłetwe)

Podgromada: Neopterygii (nowopłetwe)

Nadrząd: Paracanthopterygii (pseudokolcopłetwe)

Rząd: Batrachoidiformes (batrachokształtne)

Rodzina: Batrachoididae (batrachowate)

Podrodzina: Batrachoidinae (batrachy)

Gatunek: Batrachus grunniens (używana nazwa polska ‘Batrach kwiczący’; ‘Batrachus’)

Batrachus grunniens - widok z przodu - Fot. Rafał Kowalski

Batrachus grunniens – widok z przodu – Fot. Rafał Kowalski .

MORFOLOGIA:
Ciało batrachów jest nagie (tylko nieduże partie skóry pokrywają bardzo drobne łuski typu cykloidalnego). Głowa duża, szeroka i spłaszczona o szerokim otworze gębowym. Oczy stosunkowo duże, położone wysoko na głowie. Dość dobrze widzą nocą. Batrachowate posiadają dwie płetwy grzbietowe. Pierwsza – niepozorna, druga – długa, ciągnie się prawie do płetwy ogonowej. Płetwy brzuszne przesunięte są daleko ku przodowi niemal pod paszczę (czyli jeszcze dalej niż u okoniowatych) i zaopatrzone w gruby i twardy pierwszy promień. Służą do podpierania się o dno lub kamienie, a nawet umożliwiają „spacer” po dnie. Przy skradaniu się do zdobyczy między korzeniami i głazami pomocne są również szerokie i mocne płetwy piersiowe. Ubarwienie najczęściej szare, blado białawe, brązowawe i z domieszką czerni (istnieją także gatunki batrachowatych o jaskrawych ornamentach). Barwy te tworzą liczne nieregularne plamy, kropki, pasy, mozaiki itp. Łącznie z nierównościami i krzaczkowatymi naroślami skórnymi głowy tworzą doskonale maskujący wzór. W pewnym granicach istnieje możliwość zmiany barwy i rysunku ciała (np. w celu dopasowania się do kolorystyki i faktury podłoża).

Batrachus grunniens - widok z boku - ryba w pozycji spoczynkowej - Fot. Rafał Kowalski

Batrachus grunniens – widok z boku – ryba w pozycji spoczynkowej – Fot. Rafał Kowalski .

POCHODZENIE:

W naturze Batrachus grunniens zamieszkuje wody południowo – wschodniej Azji (Płw. Indochiński, Indie, Malaje). Preferuje bardzo różne siedlisko. Najchętniej przebywa pośród wybrzeży mangrowych, gdzie woda morska miesza się ze słodką (tzw. wody słonawe). Stopień zasolenia takich wód jest niższy niż wody morskiej, często także ulega znacznym wahaniom sezonowym (np. podczas pory deszczowej). Niemniej jednak wiele osobników tego gatunku spotyka się pośród raf koralowych, a więc w środowisku typowo morskim. Określonej liczbie osobników nie przeszkadzają również właściwości fizykochemiczne wód lądowych – i niektóre z ryb wpływają często daleko w głąb rzek regionu np. w poszukiwaniu pokarmu. Podsumowując ogólnie gatunek jawi się jako bardzo tolerancyjny i odporny na jakość zasiedlanych wód.

POKARM:

Batrachy najchętniej polują na ryby przeróżnych gatunków w odpowiednich rozmiarach, a także na różne skorupiaki. Raczej niechętnie zadowalają się padliną.

POLOWANIE:

Ryby te są typowymi drapieżnikami. Nie ścigają jednak swej ofiary podobnie do rekinów i okoni – nie należą do szybkich i wytrwałych pływaków o opływowych kształtach. Batrach leżąc na dnie czeka cierpliwie, aż potencjalna zdobycz zbliży się na tyle, aby można było ją pochwycić. Wówczas następuje wyrzut ciała przy udziale mocnych płetw piersiowych i brzusznych przy jednoczesnym rozwarciu paszczy. Szereg drobnych zębów zakrzywionych nieco do tyłu – skutecznie uniemożliwia ofierze wyrwanie się ze śmiertelnego uścisku. Mniejsza zdobycz zostaje natychmiast połknięta. Batrachy często wykorzystują jako czatownie różnego rodzaju korzenie, kamienie, rośliny, zwłaszcza te które nie kontrastują z barwą ich ciała, co daje im naturalną przewagę (ofiara nie odróżnia ciała drapieżnika od otoczenia). W akwarium niekiedy można widzieć jak czyhający batrach potrafi zmniejszyć odległość pomiędzy obserwowaną zdobyczą a jego szczękami. Otóż zniecierpliwiony oczekiwaniem bardzo małymi „kroczkami” na swych płetwach brzusznych przesuwa się bardzo powoli i niepostrzeżenie w kierunku wypatrzonej np. ryby. Wszystkie ruchy są tak subtelne, że ofiara w zasadzie nie jest w stanie ich zauważyć lub właściwie zinterpretować. Sporadycznie zdarzy się aktywne polowanie (zwłaszcza względem np. potencjalnych ofiar rannych, które nie są w stanie sprawnie uciekać) wówczas batrach zaczyna nieustannie prześladować swą zdobycz, podpływać z różnych stron, zaganiać w ciasne zakamarki, odcinać drogę ucieczki, aż do momentu, gdy ta popełni błąd.

Batrachus grunniens - widok z boku - ryba w pozycji wyczekującej do ataku - Fot. Rafał Kowalski

Batrachus grunniens – widok z boku – ryba w pozycji wyczekującej do ataku – Fot. Rafał Kowalski .

CIEKAWOSTKI:

Batrachowate należą do nielicznych ryb odznaczających się umiejętnością wydawania słyszalnych dla ludzkiego ucha odgłosów. Dźwięki powstają w wyniku błyskawicznych wibracji ścian pęcherza pławnego i zawartych nim gazów, wywołanych szybkimi skurczami mięśni poprzecznie prążkowanych otaczających ów narząd. Dźwięki te przypominają donośny ryk lub warczenie. Batrachy używają głosu w celu odstraszenia potencjalnego wroga, w trakcie opieki nad ikrą (samce) oraz w okresie godowym (samce) podczas wyznaczania terytoriów. Również w akwarium nasz okaz na pewno nieraz ogłosi swe niezadowolenie donośnym buczeniem – gdy czegoś się wystraszy. Najprawdopodobniej gatunek nie jest rozmnażany w niewoli.

Tekst „Batrachus grunniens – ryba wyjątkowa” rozszerzony znacznie o informacje typowo akwarystyczne ukazał się w czasopiśmie „Nasze akwarium” nr 87 r. 2007, str. 50 – 52.

Zdjęcia mają charakter poglądowy i zostały wykonane w akwarium wypełnionym tylko wodą, umieszczonym na białym tle. Po sesji ryba powróciła do swojego właściwego akwarium i otrzymała świeżą rybkę w nagrodę za współpracę:)..

Written by

Filed under: Inne

Dodaj komentarz