Articles Comments

Kolekcja Przyrodnicza Pracowni Dydaktyki » Ekologia » Rezerwat Zbocza Płutowskie (woj. kujawsko – pomorskie)

Rezerwat Zbocza Płutowskie (woj. kujawsko – pomorskie)

Rezerwat został utworzony w 1963 roku dla kompleksowej ochrony (ze względów naukowych i dydaktycznych) fragmentów zboczy nad Wisłą porośniętych wspaniałą roślinnością typu stepowego. Wówczas jego powierzchnia całkowita wynosiła 19, 5 ha. W 1989 roku rezerwat powiększono do prawie 34, 5 ha. Położony jest na terenie gmin: Chełmno (12,75 ha ) i Kijewo Królewskie (21, 74 ha). Zbocza Płutowskie położone są między Płutowem a Starogrodem. Charakteryzują się specyficznym, suchym i ciepłym mikroklimatem (który powstał lokalnie pod wpływem silnego nasłonecznienia) oraz zasadowym odczynem gleb deluwialnych brunatnych (słabo wykształconych właściwych i luźnych). W rezerwacie wyróżniono pięć zespołów roślinnych: Adonido – Brachypodietum pinnatimiłka wiosennego i kłosownicy pierzastej, Potentillo – Stipetum capillataepięciornika piaskowego i ostnicy włosowatej, Pruno – Crataegetumtarniny i głogu, Tilio – Carpinetumgrądu subkontynentalnego, Querco roboris – Pinetumkontynentalnego boru mieszanego.

Tablica informacyjna - Fot. Adam Adamski

Tablica informacyjna – Fot. Adam Adamski .

Najbardziej cenne i typowe dla rezerwatu są dwa kserotermiczne zespoły murawowe:

1. Zespół pięciornika piaskowego i ostnicy włosowatej (w składzie i w budowie zupełnie przypomina step) zajmuje najbardziej kserotermiczne stanowiska. Rośliny charakterystyczne: ostnica włosowata Stipa capillata, ostnica Jana Stipa joannis, pięciornik piaskowy Potentilla arenaria, turzyca delikatna Carex supina, ostrołódka kosmata Oxytropis pilosa i tymotka Boehmera Phleum phleoides (= boehmeri) oraz dwa gatunki porostów tj. garbatka niebieskoczarna Toninia sedifolia i obielec rozetkowy Squamarina lentigera (bardzo rzadko występujący w Polsce!). Z grzybów należy wymienić gwiazdosza węgierskiego Geastrum hungaricus i pałeczkę zimową Tulostoma brumale.

2. Zespół miłka wiosennego i kłosownicy pierzastej zajmuje miejsca nieco mniej eksponowane na promienie słoneczne i swym wyglądem przypomina barwne stepy o charakterze łąkowym. W zespole tym dominują rośliny wytwarzające rozłogi jak kłosownica pierzasta Brachypodium pinnatum i stokłosa bezostna Bromus inermis. Obok traw, które nie tworzą zbyt zwartych muraw rosną barwne i okazałe rośliny dwuliścienne jak miłek wiosenny Adonis vernalis, wężymord stepowy Scorzonera purpurea, dzwonek syberyjski Campanula sibirica, sasanka łąkowa Pulsatilla pratensis, a także szałwia łąkowa Salvia pratensis.

Widok ze zbocza na dolinę Wisły - Fot. Adam Adamski

Widok ze zbocza na dolinę Wisły – Fot. Adam Adamski .

Na terenie rezerwatu można spotkać również inne osobliwości florystyczne: zawilec wielkokwiatowy Anemone sylvestris (na styku z roślinnością krzewiastą), storczyk kukawka Orchis militaris, dzwonek boloński Campanula bononiensis, oman szorstki Inula hirta, goryczka gorzkawa i bezzieleniowa Gentiana sp., gorysz siny Peucedanum cervaria i zaraza przytulinowa Orobanche caryophyllacea.

Najładniejsze fragmenty roślinności stepowej zachowały się w środkowych partiach zboczy. Jednak od góry, na styku z polami uprawnymi, rezerwat zagrożony jest przez roślinność synantropijną, natomiast od podnóży stoków i licznych jarów wdziera się tu roślinność krzewiasta i drzewiasta. Proces ten nasilił się po zaprzestaniu działalności gospodarczej na tych terenach tzn. wykaszania i wypasania traw. Od kilku lat podejmowane są bardzo pracochłonne i kosztowne próby zatrzymania sukcesji roślin krzewiastych poprzez ich wycinanie. Siedliska kserotermiczne rezerwatu z pionowymi ścianami oberwanego gruntu stanowią miejsce gniazdowania rzadkich gatunków pszczoły stepowej. Rezerwat pełni rolę naturalnej remizy ptasiej. Żyją tu również jaszczurki zwinki Lacerta agilis, padalce Anguis fragilis oraz mysz zaroślowa Apodemus sylvaticus.

Stanowisko Miłka wiosennego - Fot. Adam Adamski

Stanowisko Miłka wiosennego – Fot. Adam Adamski .

Written by

Filed under: Ekologia

Dodaj komentarz